فصل دوم: چگونه؟

در بحث گذشته دورنمایی از مقصد نهایی حرکت انسان ترسیم و گزارشی هرچند کوتاه از رتبه و جایگاه انسان کامل ارائه شد. انتظار می‏رود پس از مطالعة فصل پیشین این سؤال مطرح شود که

آیا رسیدن به کمال انسانی برای ما هم امکان‏پذیر است؟ نقطه‏ای که به عنوان مقصد و منتهای حرکت انسان معرفی شده، بسیار دور از دسترس و دست‏نایافتنی است. مشاهدة بلندی قله در همان نگاه نخست ما را از حرکت، ناامید می‏کند. کوتاه‏ترین راه برای صعود به قله کدام است؟ ما در آزمون‏های فراوان، ضعف و ناتوانی خود را در صحنة مبارزه با خواسته‏های نفس یافته‏ایم. چه برنامه‏ای برای حرکت، طراحی کنیم تا بدون درد سر و در کمترین زمان به مقصد برسیم؟

همه می‏دانیم شرایط روحی و محیط زندگی انسان‏ها بسیار متفاوت است. از این رو ارائة دستور العمل واحد و مشترکی که به جزئیات زندگی انسان پرداخته و برای همة انسان‏ها مفید باشد امکان‏پذیر نیست. اما عرضة فهرست پاره‏ای از اصول که در برنامه‏ریزی برای حرکت به سمت هدف بیشترین تأثیر را دارد امکان‏پذیر است. توجه به این اصول و رعایت آن در روند زندگی انسانی نقش اساسی دارد، برنامه‏ریزی را ساده، انتخاب روش‏ها و قالب‏های مناسب را هموار و ما را در مدیریت نفس کمک می‏کند. آن‏چه در فصل گذشته بیان شد  «هدف» حرکت بود و پاسخ به سؤال  «کجا باید رفت؟ ». در این فصل  «شیوه»ی حرکت را بررسی می‏کنیم و پاسخ به سؤال  «چگونه باید رفت؟ ». در آن‏جا  «راز سعادت» را کشف کردیم و این جا تلاش می‏کنیم  «راه سعادت» را به‏دست آوریم. در آن‏جا تصویری از قلة انسانیت عرصه شد و این‏جا در صدد دست‏یابی به مسیری هستیم که از دامنه به قله کشیده شده‏است. البته نقشة این مسیر را به صورت جزیی و در هر قدم نمی‏توان ترسیم کرد، اما شاهراه‏ها و شاخص‏های اصلی این مسیر قابل شناسایی است و در پیمودن آن بسیار راهگشا و مفید است.