جوان، از آن روز که به بلوغ میرسد، به موازات رشد جسمی و عقلی، فطرت آرمانخواهی و حقیقتطلبی در وجودش شکوفا میگردد و در جستجوی کمال و سعادت، حرکتی نو میآغازد. این تقاضای درونی که شعلههای بلند جوشش را در او برمیافروزد، با دو مانع جدی روبرو است؛
1 - ناآگاهی و ناآشنایی از این که برای تکامل چه باید کرد؟
2 - نیروهای مزاحم و سرکشی که او را به سوی هوسها میکشاند.
تلاش این دفتر بر آن است تا مهمترین نگرانیهای جوان را در حرکت به سمت کمال بررسی کند، مهمترین ابهامها و سؤالهای او را پاسخ گوید، راهنمای خوبی برای او در تشخیص درست مسیر باشد، منطق و فلسفه زندگی را به خوبی به او بنمایاند و او را در پیمودن این مسیر برانگیزد.
عمدهترین مقصود این دفتر، ارائه پیام خودشناسی است و اگر توانسته باشد قدمی در شناسایی مخاطب به خود برداشته باشد، خویش را کامیاب و موفق میپندارد. حکایت آن کس که خود را و کمال خود را و ظرفیتها و داراییها و سرمایههای خود را و راه رسیدن به کمال را نشناخته است حکایت آن جوجه عقابی است که زیر بال مرغ خانگی و لابلای جوجههای او سر از تخم در آورده بود. در میان آنها به دنبال دانههای کوچک، به روی خاک میدوید، با آنها بازی میکرد و گاه گاهی نیز با تلاش و زحمت اندکی پرواز میکرد. تا این که بر فراز آسمان بلند پرنده تیز پرواز عجیبی زیبا و ستودنی دید. او هرگز نمیتوانست بپذیرد که آن پرنده بلند مرتبه موجودی از جنس اوست. جوجه عقاب اگر میدانست چه میزان قابلیت رشد و استعداد «شدن» در او نهفته، چه بالهای قدرتمندی برای اوج گرفتن، چه چنگالهای توانایی برای شکار کردن، چه منقار تیزی برای دریدن و چه چشمهای نافذی برای دیدن در اختیار دارد، هرگز به زندگی عادی خود رضایت نمیداد و به پستی و خواری قناعت نمیکرد.
روشن است که صِرف توجه به خود و آشنایی با استعدادها و توانمندیها نیز برای رسیدن کافی نیست، حرکت برای یافتن کمال و رسیدن به قله، نیاز به تحمل رنج و چشمپوشی از پارهای لذتها و مبارزه با نیروهای مزاحم دارد. اما بیتردید این خودشناسی انگیزهای پایدار در دل پدید میآورد که رنج سفر را میزداید و تلخی مبارزه را به شیرینی تبدیل میکند.
× مؤلف، نیک میداند قطر کتاب و فراوانی صفحات آن مانعی بزرگ برای خواندن آن است، اما توجه به اهمیت مباحث، و مرتبه تأثیر آن در ابدیت و سرنوشت انسان کافی است تا حوصله و رغبتی سزاوار آفریند.
× مخاطب نیز نیک میداند که همه مطالب این کتاب - مانند هر کتاب دیگری - برای او تازه نیست، اما در لابلای صفحات این مجموعه پیامهای تازه فراوانی نهفته است که هرچند به صورت پرسش و پاسخ نیامده، اما پاسخ پرسشهای زنده اوست.
× محتوای این مجموعه که محصول ارتباط با جوانان و مشکلات فکری و فرهنگی آنان است، در فضای معنوی ماه مبارک رمضان در چند مرکز دانشگاهی برای دانشجویان عرضه شده است، اما در تنظیم و نگارش آن به گونهای، تلاش شده تا همه جوانانی که در صدد بازاندیشی در نظام ارزشی حاکم بر اذهان خود هستند و در جستجوی «راه» و «هدف» زندگی تلاش میکنند (دانشجویان، طلاب علوم دینی، دوستان دبیرستانی و. . . ) و نیز همه آنها که با جوانان و سؤالهای مهم ایشان ارتباط دارند از این دفتر بهره گیرند.
× در حد امکان تلاش شده که از کلیگویی پرهیز شود. از این رو در فرازهای مختلف کتاب با ذکر مثالهای ملموس، کلیت و ابهام محتوا شکسته، و همین امر در مواردی به طولانیشدن بحث نیز انجامیده است.
× تکراری که در پارهای از مباحث مشاهده میشود از سر توجه و عمد بودهاست. راز این تکرار در اصل چهارم (ذکر) معلوم خواهد شد.
× مخاطب این دفتر جوان مسلمانی است که معتقد به قرآن و سخن پیشوایان معصوم (ع) است. از این جهت ضروری دانسته نشده که اعتبار قرآن و حدیث - قبل از استناد به آنها - اثبات شود.
× از همه کسانی که در آماده سازی محتوا و تنظیم این اثر سهیماند خصوصاً خانواده گرانقدرم که با ایثار و فداکاری خویش فضای تحقیق را فراهم نمودند، صمیمانه تشکر مینمایم و از آستان بلند امام پارسایان و صالحان (عج) ، عنایت ویژه مسألت دارم.
× هر گونه تذکر، راهنمایی، اصلاح، تکمیل، نقد و نظری پیرامون مباحث این دفتر به غنای محتوا و بهره مورد انتظار آن خواهد افزود و موجب امتنان خواهد بود.