راه و رسم طلبگي
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  • سامان فعاليت‌هاي فرهنگي در برنامه كاري طلبه  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • سامان فعالیت‏های فرهنگی در برنامه کاری طلبه

    در این نوشتار مراد از «فعالیت فرهنگی» هر کاری است که با استفاده از نیروی موجود و توانمندی بالفعل فرد، به‏هدف رشد دیگران و ارائة خدمات فرهنگی صورت گیرد.

    ما ضمن بررسی طرح کلان فعالیت‏های طلبه در بخش برنامه‌ریزی به این نتیجه رسیدیم که بر اساس هویت طلبه، عمدة توان و زمان او باید صرف تحصیل و بالا بردن توانمندی‏های خود گردد و جز در حاشیة این وظیفة اصلی، انتظار نمی‏رود طلبه به فعالیت‏های دیگر بپردازد (نسبت متن و حاشیه، نسبت 4 به 1). اینک ضمن پافشاری مجدد بر این فرمول تأکید می‏کنیم، گرچه پرداختن به این فعالیت‏ها در حاشیة برنامة طلبه قرار دارد، اما به هیچ وجه متن کار او بدون حاشیه، مفید واقع نمی‏شود. خصوصاً طلابی که چند سال در حوزه، تحصیل کرده و بنیة علمی و شخصیتی نسبتا استواری یافته‏اند، وظیفة ویژه‏ای در این مورد دارند. این‏گونه فعالیت‏ها علاوه بر تأمین نیاز جامعه و ادای رسالت اسلامی[1] و زنده نگاه‌داشتن روح حساسیت نسبت به نیازهای جامعه و تقویت بینش اجتماعی، به رشد و تکامل توانمندی‏های مورد نیاز طلبه هم می‏انجامد. به بیان دیگر این‏گونه فعالیت‏ها در مراحل نخست، نوعی تحصیل هم محسوب می‏شود. تحصیل توان سخن‏وری، نویسندگی، پژوهش، کلاس‏داری، مواجهه با جمع، مدیریت، طراحی فرهنگی، ارتباط اجتماعی، کار متشکل گروهی و... . که هر یک به ‏مرورِ زمان و به برکت «تجربه و تمرین» در وجود شخص، شکل می‏گیرد.

    تحصیل علوم حوزوی، درون‏مایة این توانمندی‏ها را تأمین می‏کند و این توانایی‏ها قالبی برای ارائة آن محتوا خواهد شد. به خوبی روشن است که محتوای بدون قالب همچون قالب بدون محتوا، مفید واقع نمی‏شود.

    مراکز فرهنگی


    مساجد

    حوزه‏های علمیه

    دانشگاه‌ها

    مدارس

    کانون‏ها

    فضای مجازی (سایت، کلوپ، چت، وبلاگ و.. . )

    مطبوعات و نشریات

    ادارات و نهادها

    هیآت

    نمایشگاه‌ها

    پادگان‏ها

    جلسات انس دوستانه

    محیط خانواده

    زندان‏ها

    رادیو و تلویزیون

    ...

              انواع فعالیت‏های فرهنگی

    سخنرانی

    تدریس و کلاس‏داری

    تألیف

    تحقیق

    مشاوره و راهنمایی

    مقاله

    ترجمه

    شعر

    داستان

    گفتگو

    موعظه

    نقاشی، طراحی، گرافیک

    نامه

    دعا، مرثیه، مداحی

    پاسخ به سؤالات

    پشتینانی فکری

    ...

     پاره‌‏ای از دانش‏آموزان مدارس و دبیرستان‏ها در کنار برنامه‏های آموزشی و تحصیلی خود در فعالیت‏های فوق‏برنامه، حضوری پرنشاط دارند. روزنامه دیواری تهیه می‏کنند، مقاله می‏نویسند و در مراسم صبحگاه ارائه می‏دهند، در کتابخانه یا واحدهای دیگر فعالیت می‏کنند، در اجرای مراسم نماز جماعت، دعا، قرآن، جشن یا سوگواری، راهپیمایی و برنامه‏های هنری ـ دکلمه، مسابقه، سرود، تئاترـ سهیم می‏گردند، با بسیج مدرسه همکاری می‏کنند، بریدة جراید را در تابلوی مخصوص نصب می‏کنند، کلاس‏های تقویتی برای دوستان خود تشکیل می‏دهند، از ذوق و هنر خود به‏صورت شعر، طراحی، کاریکاتور و.. . . استفاده می‏کنند، آزمایش‏های توصیه شده در کتاب‏های درسی را به‏ خوبی انجام می‏دهند، با بهره‏گیری از دانش و مهارت خود کارهای دستی و وسایل خاص تولید می‏کنند و خلاصه آن‏ که جوش و خروش ویژه‏ای از خود نشان می‏دهند. این دانش‏آموزان با استفاده شایسته از وقت و توان خود،

    ـ بهره‏ای به دیگران می‏رسانند.

    ـ تنوع برنامه خود را حفظ و نشاط خود را استمرار می‏بخشند.

    ـ آموخته‏های خود را محک می‏زنند و مباحث نظری خشک را بهتر درک می‏کنند.

    ـ خلاقیت و توان علمی خود را بالا می‏برند.

    ـ فایده و کاربرد معلومات خود را لمس می‏کنند و به ادامه جدی تحصیل، ایمان و امید بیشتری پیدا می‏کنند.

    ـ روح تعاون و همکاری را در خود تقویت می‏کنند.

    ـ قدرت برخورد اجتماعی و تعامل گروهی را در خود می‏افزایند و صحنة جدی فعالیت‏های اجتماعی را در دایره‏ای کوچک تجربه می‏کنند و

    ـ همیشه مورد تقدیر و تشویق اولیا و مربیان هستند؛. . . .

    اگر و تنها اگر این فعالیت‏ها در «حاشیة» فعالیتِ آموزشی آن‏ها قرار گیرد و آسیبِ جدی به روند تحصیل آن‏ها وارد نسازد. شخصیت این دانش‏آموزانِ پرشور از رهگذر این تلاش و تجربه، مجموعاً بهتر و مفیدتر و جامع‏تر از دانش‏آموز درس‌خوانی است که دائماً دفتر و قلم به دست گرفته و در گوشة انزوا سر در مباحث درسی فروبرده است.

    پدران و مادران و مربیان، معمولاً دو توصیه موازی به فرزندان خود می‏کنند؛

              یکی حضور فعال در این برنامه‏ها، به جهت فواید فراوان آن.

              دوم توجه به ضریب اهمیت درس، و رعایت اعتدال در این حضور.

    همین دو توصیه موازی را در حرکت حوزوی نیز باید رعایت کرد. فعالیت‏های جانبی در کنار برنامه تحصیل، برای طلبه ضروری است و مشابه این آثار و برکات را در پی دارد. البته اگر در انجام این فعالیت‏ها رعایت اعتدال و تناسب فراموش نشود.

    روشن است که به‏دست آوردن هر توانمندی در ابتدای امر دشوار است و با ناکامی‏ها و شکست‌هایی مواجه می‏شود و احتمالاً ضایعاتی خواهد داشت. اما در مقابل توانمندی و ورزیدگی حاصل از آن، قابل تحمل و مجموعاً مقرون به صرفه است.


    [1]. گرچه «تربیت امروزِ» ما برای «خدمت فردا» است. اما همین امروز به تناسب وسعمان، وظیفة خدمت داریم. امر به‏ معروف و نهی ‏از منكر وظیفة اجتماعی هر مسلمانی است كه متناسب با توان و دانش و منزلت خویش باید آن ‏را به‏جای آورد و امر به معروف و نهی از منکر در اشکال پیشرفته خود شامل همة‌ انواع فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی می‌گردد.

    محمد عالم‌زاده نوري