راه و رسم طلبگي
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  • عنوان :  
  • لباس روحانيت چراها و بايدها  
  • نویسنده :  
  • محمد عالم‌زاده نوري  
  •  فهرست کتاب
  •  

    زمان و شرايط پوشيدن لباس

    پس از آن كه با كاركرد ويژه و اهميت نقش اين لباس در جامعه آشنا شديم لازم است دربارة زمان و شرايط پوشيدن اين لباس نيز سخن گفته شود.

    سال‏ها پيش از انقلاب، در برخى نقاط كشور، برداشت عمومى بر اين بود كه اين لباس، لباس «محصلان علوم دينى» است. از اين رو طلبه با آغاز دروس حوزه و از بدو ورود، لباس روحانيت به تن مى‏كرد. امروزه با گسترش نقش حوزه‏هاى علميه، اين لباس، لباس «دانش‏آموختگان و تربيت‏شدگان حوزه» است و سطح انتظار عمومى از صاحبان آن بسيار بالا رفته‏است. به همين جهت طلبه بايد شايستگى‏هايى را قبل از پوشيدن اين لباس كسب كرده باشد تا هم در انجام وظايف روحانيت موفق باشد و هم بى‏كفايتى و ناشايستگى او به حيثيت حوزه‏هاى علوم دينى آسيب نرساند.

    طلبة ناآگاه يا رشدنايافته بيش از دشمنان آگاه توطئه‏گر در تضعيف نهاد روحانيت و بر باد رفتن اعتبار حوزه تأثير دارد. مشاهدة چنين شخصيتى در اين لباس به اين جا مى‏انجامد كه هر باور نادرست، خُلق نكوهيده يا كار ناپسندى نه به حساب شخص كه به پاى دين نوشته مى‏شود و به اين ترتيب معناى نمادين لباس تحريف و تداعى معانى آن منحرف مى‏شود.

    امام صادق‏عليه السلام به يكى از ياران نزديك خود فرمودند: الحسن من كل احد حسن و منك احسن، لمكانك منّا و القبيح من كل احد قبيح و منك اقبح، مكانك منّا[1] كار خوب، از هر كس خوب است. اما از تو خوب‏تر است به جهت نسبتى كه با ما دارى. كار بد، از هر كس بد است و از تو بدتر به جهت نسبتى كه با ما دارى.

    از آنجا كه طلبه با اين لباس به دين، وحى، نبوت و عصمت پيوند مى‏يابد طلاب جوان وظيفه دارند از ملبس شدن، پيش از كسب نصاب شرايط علمى و عملى پرهيز نمايند، مسئولان حوزه هم بايد بر اين امر نظارت جدى داشته باشند. شهيد مطهرى سال‏ها پيش در اين باره فرمودند:

    «يكى از نواقص دستگاه روحانيت آزادى بى‏حد و حصر لباس روحانيت است. تدريجاً روحانيين از لحاظ لباس، با ديگران متفاوت شده‏اند و لباس مخصوص پيدا كرده‏اند همچنانكه سپاهيان و نظاميان و برخى اصناف ديگر نيز لباس مخصوص دارند. در تشكيلات روحانى - بر خلاف ساير تشكيلات - هر كسى بدون مانع و رادع مى‏تواند از لباس مخصوص آن استفاده كند. بسيار ديده مى‏شود كه افرادى كه نه علم دارند و نه ايمان، به منظور استفاده از مزاياى اين لباس به اين صورت درمى‏آيند و موجب آبروريزى مى‏گردند.«[2]

     

    نصاب شرايط علمى

    حد نصاب شرايط علمى اين لباس به صورت كلى «آشنايى با عقايد، احكام و اخلاق دينى» است. از آنجا كه اين لباس، لباس خدمت طلبه محسوب مى‏شود طلبه بايد ابزارها، توانمندى‏ها و آمادگى‏هاى لازم براى خدمت را در حدود متعارف و مورد انتظار دارا باشد. اندازة اين دارايى بر حسب منطقة حضور روحانى نوسان دارد. طلبه‏اى كه در يك روستاى دورافتاده و فاقد امكانات حضور دارد با طلبه‏اى كه در دانشگاه تدريس مى‏كند در ميزان آگاهى و آشنايى با دين بسيار متفاوتند. سقف انتظار مخاطبان از روحانى هم در اين دو مركز فرق مى‏كند. قاعدة كلى در تشخيص صلاحيت علمى اين است كه طلبه توان پاسخگويى مستقيم به 80 درصد از پرسش‏هاى مخاطبان خود را در زمينة علوم دينى داشته باشد نيز بتواند پاسخ سئوالات ديگر را با مراجعه به منابع، مراكز يا شخصيت‏هاى علمى معتبر استخراج و انتقال دهد.

    يقيناً بر حسب منطقة حضور روحانى دامنة پرسش‏هاى مخاطبان متغير است و هر طلبه بايد بر پاية توانايى‏هاى علمى مناسب‏ترين محل را براى حضور خود در نظر گيرد.

     

    نصاب شرايط عملى

    حد نصاب شرايط عملى اين لباس هم علاوه بر التزام كامل به واجبات و ترك كامل محرمات، آن است كه عيب يا نقص شخصيتى قابل توجهى در وجود طلبه نباشد و از نظر رفتارى در ميان نوع مردم صالح و شايسته به نظر آيد. البته هيچ انسانى جز معصوم بدون كاستى نيست اما گاهى كاستى‏هاى شخصيت يك فرد به قدرى آشكار است كه به محض تصور او بلافاصله آن عيب‏ها به ذهن مى‏آيد و در پاسخ به سئوال «فلان كس چگونه فردى است؟» اولين جملات توصيف آن ناهنجارى‏ها است.[3]

    در اين صورت پيوند اين لباس با آن ناهنجارى‏هاى آشكار موجب هتك حرمت لباس و تضعيف جايگاه روحانيت است.

    طلبه بايد قبل از ملبّس شدن با مهم‏ترين اوصاف خود از زبان دوستان و نزديكان آگاه شود و به اين ترتيب صلاحيت خود را بازيابد و در يك كلام طلبه بايد از نظر علم حوزوى و عمل دينى نسبت به اكثريت افراد جامعة خود برترى داشته باشد و در طول زمان هم اين ويژگى را حفظ كند.

    گاهى هم مجموع پيكرة شخصيتى يك فرد پسنديده و مورد قبول اجتماع است گرچه نقاط ضعف كوچكى در او وجود دارد. در اين صورت پوشيدن لباس روحانيت اشكالى ندارد و طلبه پس از تشرف به لباس روحانيت براى ترميم آن نارسايى‏ها اقدام مى‏كند.

    روحانى به جهت نسبتى كه با دين خدا و مكتب اهل بيت(عليهم‏السلام) دارد بسيار بايد مراقب شخصيت و عملكرد خود باشد. عملكرد نادرست يا برخورد ناشايست روحانى خواه ناخواه يك امتياز منفى درشت براى دين، روحانيت و مكتب تشيع خواهد بود و نماد مقدس اسلام را در نظرها مخدوش و لكّه‏دار خواهد كرد.

    • تعداد رکورد ها : 11
    کتاب لباس روحانیت, چراها و بایدها
     
    کتاب لباس روحانیت