راه و رسم طلبگي
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  • عنوان :  
  • به كجا و چگونه  
  • نویسنده :  
  • محمد عالم‌زاده نوري  
  •  فهرست کتاب
  • پاسخ سوم: رضایت پروردگار

    شماری از آیات قرآن، کمال و ارزش انسان و رستگاری عظیم او را در  «رضایت خدا» معرّفی نموده است.

    وَ رِضوانٌ مِنَ اللَّهِ أَکبَرُ، ذلِک هُوَ الفَوزُ العَظیم[35]

    رَضِی اللَّهُ عَنهُم وَ رَضُوا عَنهُ، ذلِک الفَوزُ العَظیم[36]

    بر اساس این آیات ارزش‏مندترین انسان کسی است که خداوند از او خشنودتر باشد. انسان نمونه، کامل و سعادت‏مند کسی است که رضای خدا را صد درصد تأمین نموده باشد و همو شایستگی الگو قرارگرفتن را داراست و دیگران به هر مقدار که به او نزدیک باشند بهره از کمال و سعادت دارند. بزرگ‏ترین آرزوی انسانی کسب رضای خداست، و آدمی باید همّت خود را در رسیدن به این مقام متمرکز کند و تمام توان و استعداد خود را در این مسیر به کار گیرد. بنابراین ارزش هر عملی با محاسبة میزان تأثیر آن در جلب رضای حق سنجیده می‏شود.

    ناگفته پیداست جلب رضای خدا جز با امتثال کامل و اطاعت بی‏چون وچرا از تعالیم او امکان‏پذیر نیست. و این یعنی  «بندگی» و رعایت  «تقوای الهی». پس در نهایت می‏توان ارزش وجود انسان و کمال حقیقی او را در یک کلمه خلاصه کرد؛  «عبودیت»

    همین محتوا که از بررسی منابع دینی به‏دست آمد، در فرازهای دیگر قرآن و روایات دیده می‏شود، در سورة ذاریات خداوند متعال  «عبودیت و بندگی» خود را به عنوان هدف آفرینش انسان و جن معرفی نموده‏است:

    وَ ما خَلَقتُ الجِنَّ وَ الإِنسَ إِلاّ لِیعبُدون[37]

    یعنی مرتفع‏ترین نقطه‏ای که خدا برای صعود انسان قرار داده، عبودیت است و از این برتر و فراتر قلّه‏ای یافت نمی‏شود. [38]

     «عبودیت» که در آیة شریفه به آن اشاره شده با معنایی از  «عبادت» که امروزه مصطلح شده و در ابتدا به ذهن می‏آید متفاوت است؛  «عبودیت» به معنی بندگی و  «عبادت» در اصطلاح امروزین مراسمی است که به نوعی اظهار خضوع و کرنش و خاکساری را دربر دارد. با این وصف نه هر عبادتی، عبودیت است و نه هر عبودیتی، عبادت. نه هر عبدی عابد است و نه هر عابدی عبد. پاره‏ای از اعمال غیرعبادی ما به حقیقت، عبودیت است، تحصیل علم، دیدار بستگان و غذا خوردن مشروط به قصد رضای خدا از این قبیل است. در مقابل، پاره‏ای از اعمال عبادی ما از حقیقت عبودیت فرسنگ‏ها فاصله دارد؛ پرستاری که نجات جان بیمار مصدوم را به انگیزة نمازخواندن رها می‏کند، نماز خوانده است، امّا بندگی نکرده است. زیرا فرمان خدا در آن لحظه، ترک نماز و رسیدگی به بیمار است. تکرار عمل عبادی برای آدم وسواسی، روزه گرفتن برای بیمار و نماز چهاررکعتی در مسافرت از همین قبیل است.

    امّا همان‏گونه که قبلاً اشاره شد آن‏چه در دستگاه معرفتی قرآن مجید و احادیث اهل‏بیت  «عبادت» معرّفی شده با اصطلاح فعلی و مفهوم ابتدایی آن متفاوت است. در فرهنگ اسلام عبادت خدا به عملی گفته می‏شود که خود صالح باشد و به قصد تقرّب به خدا و تحصیل خشنودی او انجام پذیرد و بنابراین در قاموس قرآن عبادت بر عبودیت منطبق است.

    نگاهی دوباره به بیان رهبر انقلاب خالی از لطف نیست:

     «به‏طوری که از موارد به‏کار گرفتن مادة  «عبادت» در قرآن بر می‏آید عبادت به معنای تسلیم و اطاعت بی‏قید وشرط در برابر انسان یا هر موجود دیگر است. وقتی خود را به کسی می‏سپاریم و بی هیچ قید و شرطی سر در کمند او می‏نهیم و به میل و فرمان و ارادة او حرکت می‏کنیم و تسلیم او می‏شویم او را عبودیت و عبادت کرده‏ایم. و متقابلاً هر عامل و نیرویی - چه از درون وجود و شخصیت خود ما و چه عوامل گوناگون بیرون از ما - که ما را به گونه‏ای رام و مطیع ساخته و تن و جان ما را در قبضة قدرت خود گرفته و انرژی ما را در جهتی که خواسته به‏کار افکنده ما را عبد خود ساخته است.

    عبادت در مفهوم قرآنیش پیروی و تسلیم و اطاعت مطلق است در برابر یک قدرت واقعی یا پنداری، از روی طوع و رغبت یا از سر کره و اجبار، همراه با حسن تقدیس و ستایشِ معنوی یا بدون آن. در هر صورت آن قدرت، معبود است و آن اطاعتگر، عبد و عابد.

    با این توضیح واژة  «الوهیت» و  «اللَّه» که تعبیر دیگری است از  «معبود قرار گرفتن» و  «معبود» به درستی تفسیر می‏شود.  «[39]

    اینک نگاه دوباره‏ای به آیة مورد بحث بیندازیم

    وَ ما خَلَقتُ الجِنَّ وَ الإِنسَ إِلاّ لِیعبُدون[40]

    جن و انس را نیافریدم مگر برای آنکه مرا عبادت کنند و تسلیم و مطیع و بندة من باشند.

    امیرمؤمنان علی (ع) می‏فرماید: إِلهی کفی بی عزّاً أَن أَکونَ لَک عَبداً، وَ کفی بی فَخراً أَن تَکونَ لی رَبّاً. [41]

    یعنی خدایا این افتخار مرا بس که بندة تو هستم، چه ارزشی از این بالاتر و چه سعادتی از این برتر که طوق بندگی به گردن دارم. تنها عبودیت توست که شایستة افتخار و مباهات است و آن‏چه دیگران سعادت می‏پندارند در برابر این، سراب در مقابل دریاست. . .

    سورة حمد که امّ‏الکتاب و چکیدة کل قرآن است همین پیام را در قلب خود جای داده است: إِیاک نَعبُدُ وَ إِیاک نَستَعینَ.

     

    • تعداد رکورد ها : 208
    کتاب به کجا و چگونه
     
    الی این و کیف (ترجمه عربی کتاب به کجا و چگونه)
     
    مقصد رشد اخلاقی
     
    چکیده کتاب به کجا و چگونه